Ուկրաինական «Սեվոդնյա» թերթի լրագրող Ալեքսանդր Կորչինսկին առաջին լրագրողը եղավ, որ ուսումնասիրեց Սերգեյ Փարաջանովի քրեական գործը, որը երկար տարիներ ընկած էր Կիեւի մարզային դատարանի արխիվում: 2008-ի հունվարին «Սեվոդնյա» երկու համարներում հրապարակվեց նրա հետաքննությունը(այստեղ և այստեղ, )որը թարգմանաբար ներկայացնում ենք հայերեն թարգմանությամբ:
Բազում մարդիկ «Մոռացված նախնիների ստվերները» (ինչպես նաեւ բազմաթիվ այլ) հանճարեղ ֆիլմի ստեղծող Սերգեյ Փարաջանովին հիշում են ոչ միայն նրա արվեստով, այլև 1974 թ. սկանդալային դատավարությամբ (թեեւ փակ դատ էր, սակայն մախաթը պարկում չես թաքցնի): Բանն այն է, որ ռեժիսորին դատում էին ՈՒԽՍՀ Քր. օրենսգրքի «խայտառակ» 122 հոդվածով՝ արվամոլություն: Հիմա մեր օրենսգրքում նման հոդված ընդհանրապես չկա, սեռական կողմնորոշումը յուրաքանչյուր մարդու գործն է (եթե, իհարկե, դա չի կապվում բռնության կամ անչափահասների այլասերման հետ): Իսկ առաջներում դա ահեղ զենք էր իշխանության ձեռքին, այդ թվում նաեւ՝ այլախոհների դեմ պայքարի համար…
«Սեվոդնյա»-ի լրագրողին հաջողվեց ծանոթանալ Փարաջանովի քրեական գործին, որը երկար տարիներ ընկած էր Կիեւի մարզային դատարանի արխիվում: Ստորեւ մենք կներկայացնենք (ու կմեջբերենք) այդ նյութերի բովանդակությունը: Սակայն, առաջ անցնելով, կարելի է ամփոփել 35-ամյա վաղեմության փաստաթղթերի ուսումնասիրության տպավորությունը: Նախ՝ անկասկած, Փարաջանովին «քաշել» էին՝ ազատասիրական քաղաքացիական դիրքորոշման համար, նրան նստեցնելու «վերեւներից» ակնհայտ հրաման էր եղել (նա ստորագրում էր այլախոհների նամակներ, պաշտպանում էր, ընդ որում՝ հրապարակավ, ԽՍՀՄ-ում խոսքի ազատությունը եւ այլն): Երկրորդ՝ աներկբա է նաեւ, որ Փարաջանովն ունեցել է ոչ ավանդական սեռական կողմնորոշում: Նրան ավելի շատ գրավում էին տղամարդիկ, քան կանայք, ինչի մասին հենց ինքը քննության ընթացքում բավական համոզիչ խոսում է: Իշխանությունները պարզապես օգտագործեցին այդ հակումը (ու դրան առնչվող իրական իրադարձությունները)՝ ըմբոստ վարպետին «գահընկեց անելու» համար: Օրենքով նման բան թույլատրվում էր…
ամբողջը »
Loading ...
Ինքնագիր գրական մրցանակի ժյուրին առանձնացրել է 2011թ. ամառ-աշուն սեզոնի մրցանակաբաշխության համար ստացված 20 պատմվածքներից հետևյալ 7 պատմվածքները(short list), որոնցից մեկը կստանա լավագույն պատմվածքի մրցանակը.
Արմեն Գրիգորյան
ԱՌԱՎՈՏՎԱ ՀԻՇՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
Շանթ Բաղրամեան
ԷԼ ՊՈՒԷՆՏԷ
Սիրանույշ Օհանյան
ԻՆՔՆԱԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒՄ
Մեսրոպ Մաշտոց
ՎԵՃ
Արմեն Օհանյան
ՄԱՏՐՅՈՇԿԱ
Վահե Բուդումյան
ԹԵՎԱԹԱՓ
Նատաշա Համիդյան
ՆԱՏԱՇԻ ԵՐԱԶԱՆՔԸ
Loading ...
ներկայացված է ինքնագիր գրական մրցանակին
Ռուզան Պետրոսյան
Գրկիր ինձ, Փարիզ
դեպի Փարիզ
Ինքնաթիռում երբ շատերն աղոթում էին ապահով թռիչքի համար, ես մտածում էի կողքս նստող ուղևորից քրտինքի հոտ չփչելու մասին: Երևան-Փարիզ թռիչքն էր: Տեղավորվել էի համարյա ինքնաթիռի թևի մոտ` 7-րդ շարքի C տեղում, ու սպասողական հայացքով հերթով տնտղում էի նոր հայտնվող ուղևորներին: Վերջապես հայտնվեցին նաև «իմոնք»: Հանգիստ շունչ քաշեցի: Այս անգամ էլ հեշտ պըլստացի: Ինձ բազմատեսակ հոտերի ըմբոշխնում չէր սպասվում: Ավելին, նույնիսկ շահեցի: Զույգը ֆրանսախոս էր. ֆրանսերենս մարզելու լավ առիթ էր: Կինը ֆրանսուհի էր, ամուսինը` հայ, բայց հայերեն դժվարությամբ էր խոսում: Նրանք Ֆրանսիական դեսպանատան հրավերով մշակութային կոնֆերանսի էին եկել: Դեսից դենից խոսեցինք, մինչև կեսօրին հասանք Փարիզ : Շառլ Դը Գոլ օդանավակայանի սպասասրահում կապուտաչյա մի տղամարդու ձեռքի ցուցանակին կարդացի “Miss Petrosyan”: Վարորդն էր, ինձ էր սպասում: -Bonjour (բարև),- մոտեցա նրան ու ձեռքով բարևեցի: Վերցրեց ճամպրուկներս, և գնացինք դեպի մեքենան: Ռադիոյի ձայնը գրավեց ուշադրությունս : Չդիմացա, միանգամից անցա զրույցի : – Ժան Լուի ՞ն է ,- հարցրի : -Pardon (ներեցե՞ք) : – Մը, ասում եմ` Ժան Լուի ՞ն է երգում ռադիոյով : -Ա~հ, այո, նա է : Ճանաչո ՞ւմ եք նրան : Հրաշալի է : – Այո, սիրում եմ նրա երգերը : Եթե չեմ սխալվում 70-ականների «Telephone» խմբից էր, չէ՞: -Օհ, այո… – Իսկ ե՞րբ տեղ կհասնենք, – անհամբեր հարցրի:
ամբողջը »
Loading ...
Մհեր Ենոքյանը բանտից ուղարկել է պատմվածքը
Ներկայացված է Ինքնագիր մրցանակին
Այս պատմվածքի հեղինակը` Մհեր Ենոքյանը դատապարտված է ցմահ ազատազրկման, գրում է բանտից: Երկրորդ անգամ է մասնակցում Ինքնագիր գրական մրցանակին: Անցյալ տարի նա ներկայացրել էր իր «Իրական պատմություն» պատմվածքը, որին արձագանքել էին բազմաթիվ մարդիկ:
Մհերը վարում բլոգ Ռադիո Վանում : Արդեն 4 ամիս է՝ ՖԲ-ում բացվել է խումբ՝ ի պաշտպանություն Մհեր Ենոքյանի :
Պատրաստվում է հրատարակության Ենոքյանի «Ես զրուցում եմ քեզ հետ, ՄԱՐԴ» գիրքը, ուր ներառված են անաազատության տարբեր տարիներին գրված գործեր՝ պատմվածքներ, նամակներ, հոդվածներ, գրաֆիկական աշխատանքներ:
Մհեր Ենոքյան
Մնացող երազներ
Մի օր… սա մեկ օրվա պատմություն է: Ընդամենը մեկ օր:
Կրակոտ ամառ էր: Ահավոր տոթ: Սակայն վաղ առավոտյան հով էր: Թափանցիկ անձրև էր գալիս: Ես դուրս եկա ութերորդ հարկի մեր տան կլորավուն պատշգամբ. պարզ երևում էր Արարատը, արևը դեռ դուրս չէր եկել: Շենքի դիմացի ճանապարհին հատ ու կենտ անցորդներ էին հայտնվում: Քիչ հեռու` ձորի եզրին, փոքրիկ տղա էր կանգնած, կողքին` երկար ականջներով որսորդական շուն: Տղան անշարժ էր, շունը, անձրևների կաթիլներից թրջվել էր ու ինքն իրեն ծիծաղելի ձևով թափ էր տալիս: Տղան կռացավ, ոչ մեծ մի քար վերցրեց ու ամբողջ ուժով նետեց դեպի ձորը: Որսորդական շունը տեղից կտրուկ պոկվեց,վազեց քարի հետևից:
ամբողջը »
Loading ...
Ներկայացված է ինքնագիր մրցանակին
Հովիկ Մկրտչյան
Ութսուն տարեկանը
Նա կլիներ մոտ 80 տարեկան; Դեմքը հինավուրց մագաղաթ էր հիշեցնում, որ ծալծլվել էր ու խորշոմապատվել ժամանակի հողմերից: Աչքերը համարյա չէին երևում դեմքի վրա. սեղմվել էին ակնակապիճներում և ոչինչ չէին արտահայտում: Այդ աչքերում շատ գաղտնիքներ էին մարել ու անհետացել, մինչև դարձել էին անկիրք , անարտահայտիչ ու խորհրդավոր:
ամբողջը »
Loading ...
Ներկայացված է Ինքնագիր գրական մրցանակին
Ազնիվ Նասլյան
«Տարօրինակ մարդ արարած»
- Վերջ, այս անգամ հաստատ գնալու եմ… ու հետ չեմ նայելու,- ու վճռական շրջվեց դեպի հայելին` խիստ հայացքով իրեն ոտքից գլուխ չափելու համար… դե, որ փոշմանել չլինի: Բայց երբ հայելու մեջ աչքն ընկավ աչքերին, խղճաց ինքն իրեն. հայացքի մեջ կրկին անգամ կարդաց, որ չի գնալու, թեև ճամպրուկն արդեն պատրաստ էր մինչև վերջին իրը, մինչև ատամի խոզանակը: Եվ երբ քաշում էր ցեպը, զգաց սրտի զարկերը, իսկ և իսկ նախորդ անգամների նման ու… փռվեց անկողնուն:
Այսպես էր ամեն անգամ ավարտվում ճամպրուկը դասավորելու «արարողությունը», երբ ամեն ինչ պատրաստ էր, և մնում էր միայն… հեռանալ:
ամբողջը »
Loading ...
Ներկայացված է Ինքնագիր մրցանակին
Նատաշա Համիդյան
Նատաշի երազանքը
Նրան փոքրուց սորովորեցրել էին, որ երբ մեկը փռշտում է, անպայման ասել «առողջություն», իսկ փողոցում ծանոթ մարդ տեսնելիս անկախ ամեն ինչից բարևել, բայց չգիտեր, որ կոնֆետի թուղթը գետնին գցել չի կարելի: Նրան չէին բացատրել, որ փողոցն ամեն պատահական տեղից անցնել չի կարելի, որ կարմիր ու կանաչ մարդուկները հենց էնպես չեն իրար փոխարինում:
Անունը Նատաշա էր, որովհետև խոպանչի հայրը Ռուսաստաններում էդ անունով սիրուհի էր ունեցել ու որոշել էր, որ եթե աղջիկ ունենա, անպայման պիտի Նատաշա լինի, չնայած դժվարանում էր ասել՝ ատում էր էդ անունը, թե ոչ: Ու էնպես էղավ, որ Նատաշան էնքան ռուսի նման ստացվեց, որ ամոթ կլիներ՝ հայ մեծանար: Միամիտ մարդիկ կասեն՝ տելեգոնիա. հոր էն սիրուհու գեներն են, իսկ մի քիչ բանից տեղյակները կհարցնեն՝ էդ ո՞նց վեց ամսական ծնվեց:
ամբողջը »
Loading ...
Ներկայացված է Ինքնագիր գրական մրցանակին
Արմեն Գրիգորյան
Առավոտվա հիշողությունները
… Արևը վեր էր սլանում Աթենքը շրջապատող Իմիտտու լեռնաշղթայի ողորկ, դարչնագույն սարերի հետևից` սլանալով դեպի երկինք, որը վառ կապույտ ծածկոցի պես սփռվել էր քաղաքի վրա:
Պատշգամբի ապակյա դուռը բաց էր: Ես` մերկ, կանգնած էի թափանցիկ սպիտակ վարագույրի հետևում: Վարձած բնակարանս Աթենքի Փսիրրի շրջանում էր` հենց Ակրոպոլի դիմաց: Այդ բնակարանի վարձավճարը կլոր գումար էր կազմում, սակայն այն մոտ էր համալսարանին, որտեղ ես սովորում էի, իսկ ննջասենյակիցս հիանալի տեսարան էր բացվում Ակրոպոլի վրա:
ամբողջը »
Loading ...
Ներկայացված է Ինքնագիր մրցանակին
Գարիկ
Անձրևի պատմություն
Նրան կորցնելու և գիշերվա պատահածը զուտ երազ լինելու վախը վերջապես ստիպեց քեզ դանդաղորեն կիսաբաց անել աչքերդ ու նայել նրան: Չէ, երազ չէր եղել, այլ իրականություն: Կորցնելու վտանգ էլ չկար, քանի որ նա կողքիդ էր. անհանգստությունն անտեղի էր:
Նրա գլուխը թեքված էր քո կողմը և դեմքի մեծ մասը ծածկված էր քո ձախ բազկով ու կրծքով: Ձախ ձեռքդ կամացորեն արդեն սկսել էր մզզալ, քանի որ նրա գլուխը երկար ժամանակ էր, ինչ այդ բազկիդ վրա էր, իսկ կիսագանգրավուն ու կիսաերկարավուն մազերն ուղղակի լցվել էին ձեռքիդ ու բարձի վրա:
ամբողջը »
Loading ...
ներկայացված է ինքագիր մրցանակին
Սիրանույշ Օհանյան
Ինքնաբացահայտում
- Այստեղ աղմուկը շատ է,- անվերջ բողոքում էր ընկերս:
Հոգնել էի բողոքներից: «Ա՞յս էր մեր ընկերությունը»,- մտածում էի նորից ու նորից, երբ վերսկսում էր նույնը: Վերջին անգամ չդիմացա.
- Ոչ մի աղմուկ էլ չկա,- մի պահ նայելով աչքերին, ապա` ինձ` նրա թիկունքից նայող հայելուն, առարկեցի,- քեզ թվում է:
Լռեց` խոսքը բերանում: Շրջվեց, նայեց հայելուն: Հետո` ինձ: Շրջվեց:
- Իսկապե՞ս:
- Իսկապես: Զարմանում եմ: Ախր, աղմուկը ո՞րն է:
- Աղմո՞ւկը,- մտածեց,- աղմուկը սա է: Վե՛րջ: Հրաժարական եմ տալիս:
ամբողջը »
Loading ...
(6 հոգի գնահատել են միջինը - 4.33)
(34 հոգի գնահատել են միջինը - 3.88)